İş hukukunda kural olarak her iş akdi kişiseldir ve her işçinin alacağı (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai vb.) kendine özgüdür. Ancak, aynı işyerinde çalışan veya benzer sebeple iş akdi feshedilen birden fazla işçinin birlikte arabulucuya başvurması hukuken mümkündür. Hukuki terminolojiyle ifade edersek; aralarında akdi veya kanuni bir bağ bulunan kişilerin aynı arabuluculuk dosyasında taraf olmaları “ihtiyari dava arkadaşlığı” müessesesine benzer bir usulle yürütülür. Sade bir dille; eğer patronunuz hepinizi aynı gün işten çıkardıysa veya hiçbirinize fazla mesai ücreti ödemiyorsa, ayrı ayrı uğraşmak yerine birleşerek arabulucuya gidebilirsiniz.
Olay: Bir tekstil fabrikası ekonomik kriz gerekçesiyle faaliyetlerini durdurmuş ve 20 işçinin iş sözleşmesini aynı gün feshetmiştir. İşçiler, hem arabuluculuk giderlerini azaltmak hem de süreci hızlandırmak adına tek bir avukat aracılığıyla ortak bir arabuluculuk başvurusu yapmıştır.
Hukuki Değerlendirme: Arabuluculuk Daire Başkanlığı uygulamaları ve İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde, taleplerin dayanağı olan olay (fabrikanın kapanması) ortak olduğu için bu başvuru geçerli kabul edilmiştir. Arabulucu, her bir işçi için ayrı hesap tabloları hazırlamış ancak görüşmeleri toplu veya gruplar halinde yürüterek süreci yönetmiştir.
Sonuç: Yapılan görüşmeler neticesinde, işveren ile 20 işçi arasında her birinin alacak miktarı ayrı ayrı belirtilmek kaydıyla ortak bir anlaşma tutanağı imzalanmıştır. Bu tutanak, mahkeme ilamı niteliğinde belge sayılarak işçilerin hakları güvence altına alınmıştır.