İş Hukukunda Arabuluculuk Süreci ile İşten Çıkış Tarihi ve Fesih Nedeninin Yeniden Düzenlenmesi
İşçi ve işveren arasında yaşanan uyuşmazlıkların çözümünde dava şartı (mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya gitme zorunluluğu) arabuluculuk, taraflara esnek ve hızlı çözümler sunar. İş ilişkisinin sona ermesiyle birlikte en sık tartışılan konulardan biri, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bildirimlerinde yer alan fesih nedeni (kodlar) ve işten çıkış tarihidir. Taraflar, arabuluculuk masasında anlaşmaya vararak bu unsurları hukuka uygun olmak kaydıyla yeniden düzenleyebilirler.
İş akdinin feshi sırasında işverenin bildirdiği kod (örneğin haklı fesih veya istifa kodları), işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakkını, işsizlik maaşı alabilme koşullarını doğrudan etkiler.İşçi alacakları süreci kapsamında, taraflar özgür iradeleriyle bir araya gelerek gerçek duruma uygun bir uzlaşı sağlayabilirler.
- İşten çıkış tarihinin tarafların uzlaşmasıyla güncellenmesi mümkündür.
- Fesih nedeninin (kodunun) değiştirilmesi, işçinin haklı menfaatlerini koruyacak şekilde taraflarca kararlaştırılabilir.
- Yapılan anlaşmanın geçerli olabilmesi için irade fesadı (baskı, yanılgı) bulunmaması ve kanunun emredici hükümlerine aykırı olmaması gerekir.
- İcra edilebilirlik şerhi alınarak belgenin ilam niteliği kazanması sağlanır.
Arabuluculuk müzakerelerinde varılan anlaşma, anlaşma belgesi adı verilen özel bir hukuki metne bağlanır. Bu belgeye tensip zaptı gibi mahkeme kararlarını aratmayacak şekilde hukuki geçerlilik kazandırmak için icra edilebilirlik şerhi (mahkeme kararı gibi icraya konulabilen onay) alınması gerekebilir. Özellikle SGK bildirimlerinin düzeltilmesi hususunda, işverenin kuruma yapacağı bildirimin anlaşma belgesine uygun şekilde güncellenmesi taraflar açısından bağlayıcıdır.
Devamsızlık Nedeniyle İşten Çıkarılan İşçi Arabuluculukta Tazminat Alabilir Mi? yazımızı okumak için
Fesih Kodunun ve Çıkış Tarihinin Düzeltilmesi
Beş yıl boyunca bir tekstil firmasında çalışan Ahmet Bey, iş akdinin işverence haklı neden olmaksızın feshedildiğini öne sürmüş, ancak işveren çıkış kodunu “istifa” olarak bildirmiştir. Bu durum Ahmet Bey’in işsizlik maaşı almasını engellemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava şartı kapsamında arabuluculuk merkezine taşınmıştır.
Uzman arabulucu gözetiminde yürütülen görüşmeler sonucunda taraflar, iş akdinin aslında işverenin tek taraflı feshiyle sona erdiği konusunda anlaşmaya varmıştır. Hazırlanan arabuluculuk anlaşma belgesinde; işten çıkış tarihinin güncellenmesi ve SGK bildirimindeki fesih kodunun işsizlik ödeneğine hak kazandıracak şekilde düzeltilmesi hüküm altına alınmıştır. Böylece dava açılmasına gerek kalmadan, uyuşmazlık kısa sürede ve ekonomik bir şekilde çözüme kavuşturulmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculukta işten çıkış kodu her zaman değiştirilebilir mi?
Tarafların ortak iradesi ve gerçeğe uygun olması koşuluyla, işten çıkış kodunun işçinin haklarını koruyacak şekilde arabuluculuk anlaşmasıyla değiştirilmesi mümkündür.
İşten çıkış tarihi değiştirilirse kıdem tazminatı etkilenir mi?
Çıkış tarihinin güncellenmesi, kıdem süresinin ve buna bağlı olarak hesaplanan kıdem ile ihbar tazminatı tutarlarının yeniden belirlenmesine doğrudan etki edebilir.
SGK bildirimleri arabuluculuk belgesine göre nasıl düzeltilir?
Arabuluculuk anlaşma belgesinin kesinleşmesi veya ilgili kurumlar nezdinde geçerli kılınması sonrasında işveren, SGK bildirgelerini belgedeki ortak karara uygun olarak güncellemekle yükümlü hale gelir.
Anlaşma belgesi işsizlik maaşı almayı sağlar mı?
Eğer fesih nedeni, işsizlik sigortası kanununda belirtilen ve ödenek almaya hak kazandıran koşullara uygun olarak arabuluculuk masasında yeniden düzenlenirse, işçi işsizlik maaşı başvurusunda bulunabilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hukuki süreçlerinizde ve arabuluculuk görüşmelerinde hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
