Arabuluculuk Sürecinde Sır Saklama Yükümlülüğü ve Korunan Belgeler
Hukuki uyuşmazlıkların çözümünde mahkeme süreçleri genellikle herkese açık olarak yürütülür. Buna karşın, tarafların bir araya gelerek barışçıl bir çözüm aradığı arabuluculuk müessesesi tamamen gizlilik esasına dayanır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında güvence altına alınan bu ilke, tarafların süreç boyunca rahatça konuşabilmelerini sağlar. Arabuluculukta gizlilik ilkesi, uyuşmazlığın tarafları, onların vekilleri ve süreci yöneten arabulucu da dahil olmak üzere görüşmeye katılan herkesi bağlar.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Nedir? yazımızı okumak için
Görüşmeler sırasında paylaşılan ve yasal koruma altına alınan bilgilerin kapsamı oldukça geniştir. Süreç boyunca gizli tutulması zorunlu olan temel unsurlar şunlardır:
- Taraflarca yapılan arabuluculuk daveti veya bir tarafın arabuluculuk sürecine katılma isteği,
- Uyuşmazlığın çözümü amacıyla taraflarca ileri sürülen her türlü görüş, öneri ve teklifler,
- Görüşmeler esnasında tarafların kabullendiği vakıalar (gerçekleşmiş olaylar) veya yaptığı itiraflar,
- Sadece arabuluculuk süreci için özel olarak hazırlanan belgeler, raporlar ve anlaşma taslakları.
Bu süreç hem dava şartı arabuluculuk (kanunen mahkemeye gitmeden önce zorunlu tutulan süreçler) hem de ihtiyari arabuluculuk (tarafların kendi istekleriyle başvurduğu süreçler) için aynı hassasiyetle uygulanır. Gizlilik yükümlülüğünün ihlal edilmesi durumunda, kanun uyarınca cezai yaptırımlar gündeme gelebilmektedir. Ayrıca, süreç içinde elde edilen bu bilgi ve belgeler, uyuşmazlık mahkemeye taşınsa dahi kesinlikle delil olarak kullanılamaz.
Olay: Bir şirkette uzun yıllar çalışan Ahmet Bey, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek işçilik alacakları için arabuluculuk başvurusunda bulunmuştur. Görüşmeler esnasında işveren şirket yetkilisi, normal şartlarda mahkemede kabul etmeyeceği bazı fazla çalışma saatlerini ve prim borçlarını sözlü olarak kabul etmiş, Ahmet Bey’e uzlaşma amacıyla belirli bir miktar para teklif etmiştir. Ancak taraflar son rakam üzerinde anlaşamamış ve arabuluculuk süreci olumsuz sonuçlanmıştır.
Analiz: Ahmet Bey, daha sonra iş mahkemesinde dava açmıştır. Ahmet Bey’in avukatı, işverenin arabuluculuk masasında “fazla mesai borcumuz var, ödeyelim” şeklindeki beyanını mahkemede delil olarak ileri sürmek istemiştir. Ancak mahkeme, arabuluculukta gizlilik ilkesi gereğince bu beyanların ve tekliflerin dava dosyasında delil olarak kabul edilemeyeceğine karar vermiştir. İşverenin masada yaptığı teklif veya kabul ettiği vakıalar, sır saklama yükümlülüğü kapsamında korunduğu için Ahmet Bey’in haklılığını mahkemede kanıtlamak adına başka yasal deliller sunması gerekmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculukta konuşulanlar mahkemede delil olur mu?
Hayır, arabuluculuk görüşmeleri sırasında tarafların sunduğu teklifler, öneriler veya kabul ettiği hususlar uyuşmazlığın mahkemeye taşınması durumunda hiçbir şekilde delil olarak kullanılamaz.
Gizlilik ilkesini ihlal etmenin bir cezası var mıdır?
Evet, 6325 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk sürecindeki gizliliği kasten ihlal eden ve bu nedenle bir başkasının hukuki açıdan zarar görmesine yol açan kişiler hakkında hapis veya adli para cezası yaptırımı uygulanabilmektedir.
Arabuluculuk masasında sunulan her belge gizli midir?
Sadece arabuluculuk süreci için özel olarak hazırlanan belgeler gizlidir. Ancak uyuşmazlık konusuyla ilgili olan ve arabuluculuk olmasa dahi halihazırda var olan resmi belgeler (Örn: banka dekontları, imzalı sözleşmeler) mahkemede delil olarak kullanılabilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hukuki süreçlerinizde ve arabuluculuk görüşmelerinde hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
