Ev Sahibi ve Kiracı Arabuluculuk Görüşmelerinde Tahliye Tarihini Nasıl Belirler?
Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk (dava açmadan önce kanunen gitmesi zorunlu olan süreç) sistemi uygulanmaktadır. Ev sahibi ile kiracı arasında yaşanan tahliye, kira bedelinin tespiti veya borç anlaşmazlıklarında taraflar öncelikle arabulucu masasına oturmak zorundadır. Bu görüşmeler esnasında ev sahibinin tek taraflı olarak bir tahliye tarihi dayatması hukuken mümkün değildir. Ancak taraflar karşılıklı rıza gösterirse, arabuluculuk sürecinde kesin bir tahliye tarihi belirlenmesi ve bunun resmiyete dökülmesi tamamen mümkündür.
Arabuluculuk süreci, mahkeme yollarına kıyasla çok daha hızlı, ekonomik ve gizlilik esasına dayalı bir çözüm sunar. Görüşmeler esnasında ev sahibi ve kiracı, serbest iradeleriyle mülkün ne zaman boşaltılacağını kararlaştırabilirler. Anlaşma sağlandığı takdirde düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesi, taraflar ve arabulucu tarafından imzalanır. Bu belge, sulh hukuk mahkemesinden alınacak bir icra edilebilirlik şerhi (mahkeme kararı gibi resmi olarak uygulanabilmesini sağlayan onay) ile ilam niteliği kazanır. Böylece belirlenen tarihte tahliye gerçekleşmezse, ev sahibi doğrudan icra müdürlüğüne başvurarak tahliye işlemlerini başlatabilir.
Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk masasında tahliye tarihi belirlenirken şu hukuki unsurlara dikkat edilmesi gerekir:
- Tarafların tahliye tarihi üzerinde hiçbir baskı altında kalmadan, tamamen özgür iradeleriyle uzlaşmış olmaları şarttır.
- Belirlenen tahliye tarihinin net, yoruma kapalı ve gün-ay-yıl şeklinde açıkça yazılmış olması zorunludur.
- Anlaşma belgesine tarafların uymaması durumunda uygulanacak cezai şartlar veya ek taahhütler de eklenebilir.
- İmzalanan bu tutanak, geleneksel unsurlarından çok daha güçlü bir hukuki koruma sağlar, çünkü tarafların beyanları arabulucu huzurunda resmiyet kazanır.
Arabulucu Tutanaklarının İptal Sebepleri yazımızı okumak için
Arka Plan: Ev sahibi Ahmet Bey, Almanya’da yaşayan oğlunun Türkiye’ye kesin dönüş yapacak olması sebebiyle kiracısı Mehmet Bey’in taşınmazı tahliye etmesini istemiştir. Mehmet Bey ise aniden ev bulamayacağını ve ekonomik olarak zorlanacağını belirterek çıkmayı reddetmiştir. Ahmet Bey, dava açmadan önce yasal zorunluluk gereği sürecine başvurmuştur.
Süreç ve Çözüm: Arabuluculuk görüşmelerinde Ahmet Bey, oğlunun geliş tarihini belgeleriyle ortaya koymuş; kiracı Mehmet Bey ise taşınmak için zamana ve taşınma masrafları için desteğe ihtiyacı olduğunu dile getirmiştir. Arabulucunun moderatörlüğünde yürütülen müzakereler sonucunda, taraflar ortak bir noktada buluşmuştur. Ahmet Bey, Mehmet Bey’e 6 ay ek süre tanımayı ve son ayın kira bedelini almamayı kabul etmiştir. Mehmet Bey de bu şartlar altında tam 6 ay sonraki belirli bir günde evi tahliye edeceğini onaylamıştır.
Hazırlanan arabuluculuk anlaşma tutanağına tahliye tarihi net olarak yazılmış ve taraflarca imzalanmıştır. Mehmet Bey söz verilen tarihte evi sorunsuz bir şekilde boşaltmış, Ahmet Bey ise uzun yıllar sürebilecek bir tahliye davası masrafından ve zaman kaybından kurtulmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Arabulucuda belirlenen tahliye tarihine kiracı uymazsa ne olur?
Arabuluculuk görüşmesinde belirlenen ve imzalanan tahliye tarihi resmi bir nitelik taşır. Kiracı belirlenen tarihte evi boşaltmazsa, ev sahibi mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alarak doğrudan icra dairesi kanalıyla kiracının tahliyesini isteyebilir. Yeniden bir tahliye davası açılmasına gerek kalmaz.
2. Arabuluculukta tahliye tarihi belirlemek için kiracının onayı şart mıdır?
Evet, şarttır. Arabuluculuk tamamen gönüllülük ve uzlaşı esasına dayanan bir süreçtir. Ev sahibi kiracıya tek taraflı olarak bir tahliye tarihi dayatamaz. Tarihin geçerli olabilmesi için kiracının da bu tarihi kabul etmesi ve tutanağı imzalaması gerekir.
3. Kiracı arabuluculuk toplantısına gelmezse ev sahibi ne yapabilir?
Kiracı geçerli bir mazereti olmaksızın ilk arabuluculuk toplantısına katılmazsa, arabulucu süreci anlaşmazlıkla sonlandırır ve durumu tutanak altına alır. Bu durumda ev sahibi doğrudan sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açabilir. Ayrıca toplantıya katılmayan taraf, dava sonunda haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir.
4. Arabuluculuk tutanağı imzalandıktan sonra tahliye tarihi değiştirilebilir mi?
Taraflar karşılıklı olarak tekrar anlaştıkları takdirde, yeni bir arabuluculuk süreci yürüterek veya mevcut anlaşma üzerinde ek bir protokol yaparak tahliye tarihini revize edebilirler. Ancak tek taraflı olarak tarihin değiştirilmesi hukuken mümkün değildir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hukuki süreçlerinizde ve arabuluculuk görüşmelerinde hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
